Maori translationEnglish translation

Te Taurawhiri I Te Reo Māori Māori Language Commission

Mō Mātou Rā

Ngā Kaiwhiri

He aha ngā whāinga a Te Taura Whiri i te Reo Māori?

Rangatiratanga
He awhi i te Iwi Māori ki te whakaū i te Reo Māori kia pūāwai

Hiranga - He whakaū me te whakapiki tonu i te hiranga me to tohungatanga o te Reo Māori

Akoranga
Mā te maha atu o ngā huarahi ako, ka tokomaha atu hoki te hunga kōrero Māori

Whakapūmautanga
Poipoia kia pūmau te reo tuku iho

Wairua Auaha
Mā te whānui o te kōrerotia o te Reo Māori, ka pūāwai ngā āhuatanga o te Ao Hou

Manaakitanga
Whāia kia ngākaunui mai te motu ki te Reo Rangatira

Ngā Rohe Reo
Kia maha ake ngā wāhi e kōrerotia ana te Reo Māori

He aha koia Te Taura Whiri i te Reo Māori?

Ka whakatūria Te Taura Whiri i te Reo Māori i runga i te Ture Reo Māori 1987 hei whakatairanga i te reo Māori reo ora, me te taha kōrerorero hoki o ia rā.

He aha te mahi a te Ture Reo Māori 1987?

Ka whakamanahia-ā-ture tēnei Ture i te Akuhata 1987. E toru ōna kaupapa:

  • Ka whakapuaki i te reo Māori hei reo mana-ā-ture mō te motu nei o Aotearoa.

  • Kei ngā kōti, kei ngā Kōmihana uiui me ngā Taraipiunara, e whakatau ake ana tēnei ture i te whakaae kia kōrero Māori i te kōti ahakoa mema kōti rānei, ko wai ake rānei o te kōti, kaituku kōrero, kaiāwhina rānei.

  • Ka tū rā hoki i a ia Te Taura Whiri i te Reo Māori (Māori Language Commission).

He aha ngā whāinga a Te Taura Whiri?

Ngā whāinga reo Māori a te Kawanatanga

  • he whakapiki i te tokomaha e mōhio ana ki te kōrero Māori, mā te whakarahi ake i ngā wāhi e tukuna ana mō te ako i te reo.

  • Hei whakahiki i te pūkenga reo Māori i te taha kōrero, taha whakarongo, taha pānui, me te taha tuhituhi anō i te reo Māori.

  • He whakahiki i te wāhi ki te reo Māori mā te whakarahi ake i ngā wāhi e kōrerotia ai te reo Māori.

  • He kipakipa i te haere nei o te reo e mātauria ai ia mō ngā mahi katoa o ēnei rā i te ao hurihuri nei.

  • He penapena i te whakaaro tōtika ki te reo ki waenga i te Māori me te Pākehā, kia whakatairanga anō ai te reo ruatanga Māori-Ingarihi i Aotearoa.

Tā Te Taura Whiri?

Ko tā Te Taura Whiri:

  • He whakatairanga i te reo Māori me ngā kaupapa reo;

  • He hikihiki taumata mō te tuhituhi me te kōrero i te reo, arā mā te ara rūmaki, mā te whakamātautau reo, mā te niureta ia toru marama e kīa nei He Muka, ā, me ngā kōrero tautoko mai anō hoki a te hunga mahi kāwanatanga;

  • He whakamana-ā-ture i ngā whakamātautau o te hunga e whai nei i te mahi whakamāori-ā-tuhi, ā-waha rānei;

  • He rangahau huarahi e whakatairangatia ai, e hāpai tonutia ai te ahu whakamua o te reo;
    Te hanga papa kupu.

Whakaritea pēhea ai Te Taura Whiri?

Kia ono anō ngā hui o Te Taura Whiri i ia tau. He tumuākī tō te hunga mahi, ka mutu ko ngā mahi he rangahau, he ārahi ture, he whakahoki tirohanga i ngā mahi whakamāori, he whakatairanga, me ērā atu mahi e homai e ngā Kaiwhiri.

Whakapā mai i konei ka whiti rānei ki te wāhi whakahoki kōrero hei tuku kōrero mai rā.

ki runga