For Teachers
The following are suggested activities for teachers in immersion settings taken from the booklet listed in the Matariki resources page. It includes a section that can be read with questions and a list of 10 activities.
Hei Pānui
Ka mahue te Ngahuru ka tata atu ki te rangi poto rawa o te Hotokē, ka neke whaka-te-raki haere te aonga ake o te rā i te whakarua. I waenganui o te Hotokē, ka tūtaki te aonga ake ki a Matariki, ka huri ka hoki haere iho anō. Takina mai ra te Tātai Whetū o Matariki i te marama o Pipiri, he tohu tēnei o te tau hōu. E ai ki ngā kōrero, ki te tū wehewehe ngā whetū o Matariki ka whai mai he tau kaimarire, ki te tu tata rātou he tau mātao.
Ki te iwi Māori o Aotearoa, ko Matariki te tohu o te tau hōu. He wā āhua mahi kore tēnei a Matariki. He pai hei akoako, hei rapu mātauranga anō hoki. Nō reira he tohu mō te whakawhetai ki ngā atua, kia poroporoaki atu ki a rātou kua whetūrangitia, kia whakaritea mō te tau hōu, ā he aha atu, he aha atu.
Ka kitea te kāhui whetu o Matariki huri noa i te ao. Ko te Pleiades a Matariki i roto i te reo Pākehā. He atua anō hoki a Matariki huri noa i te Moana-nui-ā-Kiwa, arā kē hoki ōna ingoa kē ko Matali'i, Mataliki, Makali'i, Mata-ali'I, me Makahiki. Ki te iwi o Hapani ko Subaru te kupu mō Matariki, arā taua waka tere e mohiotia whanuitia ana. I Kirīki, tēra ētahi tino whare karakia e anganui atu ana ki a Matariki.
Ka tīmata a Matariki i te mutunga o te hauhaketanga, nō reira, kei te ranea rawa atu ngā oranga. Kāore anō ngā kūmara me ērā atu kai pērā kia kohia noatia. I te wā o Matariki, he huhua ngā moki me ngā korokoro ka tere i te moana. He wā pai mō te kohi pikopiko me ngā kākano hoki. ēngari, ko ētahi kai katoa atu, kua oti kē te kōhutu, kikī puru ana ngā pātaka.
He hoatu takoha te mahi ki ngā manuhiri, he tuna me āta kōtutu, he manu, he aha he aha. He wā tohatoha a Matariki, he wā tāpae takoha ki ētahi atu.
He Pātai
- Ka ao ake te kāhui whetū o Matariki i tēhea wāhanga o te tau?
- He tohu te tū wehewehe o ngā whetu o Matariki mō te aha?
- E ai ki te kōrero he wā mahi kore tēnei a Matariki - tēna whakamārama mai ōu whakaaro mō te tikanga o tēnei kōrero.
- Whakamārama mai te kupu hauhaketanga i roto i tēnei kōrero.
- Ka anganui atu ngā whare karakia o Kirīki ki a Matariki, ki ōu whakaaro he aha te tikanga o tēnei āhuatanga?
Hei Mahi
- Tāngia he pikitia hei whakamārama atu ki te iwi whānui mō ngā rā whakanui o Matariki.
- Rapua he koha mā ōu hoa, whanaunga, kaumatua hei whakanui i te tau hōu o Matariki.
- āwhinatia ōu mātua ki te whakatō māra ki tōu kāinga.
- Tirohia te aonga ake o Matariki ki te taha o tōu whanau.
- Whakaritea he hākari mō tōu whanau hei whakanui i te aonga ake o Matariki.
- Tukuna atu he kai nō ō hokohokonga i te toa hokohoko, rapua ētahi anō hoki nō tōu kura. Takohatia ki tētahi pēke kai ki te hunga rawa kore rānei.
- Tuhia he mihi ki a Matariki, ā, ki te tau hōu hoki.
- Hangaia he waiata hei whakanui i a Matariki.
- Tuhia ētahi pātai, ā, pātaihia atu ki ōu mātua ki ōu kaumātua rānei e pā ana ki a Matariki.
- Akona ētahi whakatauaki e pā ana ki a Matariki, ā, tāngia tētahi pikitia hei whakamārama atu ki te iwi whānui i te tikanga o taua whakatauaki.
Ngā Whakatauākī o Matariki
Matariki ahunga nui = Matariki provider of plentiful food
Ngā kai o Matariki nāna i ao ake ki runga. = Matariki scoops up the food
Matariki hunga nui = Matariki has many admirers
Matariki kanohi iti = The tiny eyes of Matariki
Haere atu rā e koro ki te paepae o Matariki, o Rehua. Haere atu ra. = Farewell old man, go to the threshold of Matariki, of Rehua. Farewell.
Tēnā ngā kanohi kua tikona e Matariki = Matariki will keep you awake
Back to top
|